ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ

ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ

ΤΟΠΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ

ΛΑΟΓΡΑΦΙΑ

Προσφατες Δημοσιευσεις


Σεμινάρια γαστρονομίας

Σεμινάρια γαστρονομίας


Για δεύτερη συνεχή χρονιά, το Ίδρυμα “Καπετάν Βασίλη” σε συνεργασία με το Επιμελητήριο Μεσσηνίας και υπό την αιγίδα του περιοδικού Αθηνόραμα και της διοργάνωσης Χρυσοί Σκούφοι, διοργανώνουν στην Costa Navarino, σεμινάρια γαστρονομίας για τους επαγγελματίες της εστίασης.

Τα σεμινάρια θα πραγματοποιηθούν στο Navarino Dunes, στην Costa Navarino, στις 5,6 & 7 Μαΐου 2014 και έχουν ως στόχο την ανάδειξη και καθιέρωση της Μεσσηνιακής κουζίνας και την ενίσχυση των τοπικών προϊόντων. Το τριήμερο σεμινάριο θα δώσει την ευκαιρία στους επαγγελματίες της εστίασης της Μεσσηνίας να καταγράψουν στοιχεία, παραδείγματα και πρακτικές οδηγίες και προτάσεις, αλλά κυρίως να γνωρίσουν από κοντά, σημαντικούς επαγγελματίες του χώρου όπως η Νένα Ισμυρνόγλου, ο Λευτέρης Λαζάρου και ο Δόξης Μπεκρής, ενώ θα αποκομίσουν πολύτιμες συμβουλές και γνώση.
Οι τρεις διακεκριμένοι σεφ, θα μαγειρέψουν και θα παρουσιάσουν μεσσηνιακές συνταγές, ενώ αναγνωρισμένοι ειδικοί στον τομέα της γαστρονομίας θα δώσουν πρακτικές συμβουλές. Πιο συγκεκριμένα, το τριήμερο σεμινάριο, περιλαμβάνει την εκπαίδευση περίπου 150 επαγγελματιών της εστίασης, από την ευρύτερη περιοχή της Μεσσηνίας. Η διάρκεια του κάθε σεμιναρίου θα είναι 3 ώρες και θα περιλαμβάνει θεωρητικό και πρακτικό κύκλο.
Κάθε σεμινάριο ολοκληρώνεται με γευσιγνωσία των πιάτων που μαγειρεύτηκαν. Σκοπός των σεμιναρίων είναι η εκπαίδευση στην ιδιαίτερη παραδοσιακή κουζίνα της Μεσσηνίας αξιοποιώντας τα εκλεκτά τοπικά προϊόντα που παράγονται στην περιοχή. Κύριος στόχος παραμένει η ανάδειξη και προβολή των τοπικών γεύσεων, μιας περιοχής η οποία διαθέτει ιδιαίτερο πλούτο σε γαστρονομική παράδοση αλλά και ποιοτικές πρώτες ύλες.
Ο κ. Ξενοφών Κάππας Γενικός Διευθυντής του Ιδρύματος Καπετάν Βασίλη δήλωσε:«Αποστολή του Ιδρύματος είναι η συμβολή στη συνέχιση του έργου που ξεκίνησε ο Καπετάν Βασίλης με σκοπό την καθιέρωση της Μεσσηνίας ως πρότυπου και υποδείγματος σε όλα τα επίπεδα. Τα εκπαιδευτικά σεμινάρια γαστρονομίας, που διοργανώνονται για δεύτερη συνεχόμενη χρονιά, θα βοηθήσουν τους επαγγελματίες της Μεσσηνίας με τον καλύτερο τρόπο στην προσπάθειά τους για την ανάδειξη της περιοχής και των προϊόντων της» και συμπλήρωσε: «Ευχαριστούμε θερμά, όλους τους συνεργάτες μας για την πολύτιμη στήριξή που μας προσφέρουν στην προσπάθεια αυτή για δεύτερη συνεχόμενη χρονιά».
Ο Πρόεδρος του Επιμελητηρίου Μεσσηνίας κ. Δημήτριος Μανιάτης δήλωσε «Το Επιμελητήριο Μεσσηνίας βρίσκεται πάντα δίπλα σε προσπάθειες που έχουν στόχο να αναδείξουν και να αναπτύξουν τη Μεσσηνία» και συμπλήρωσε: «Είμαστε σίγουροι ότι τα Σεμινάρια θα προσφέρουν σημαντικότατη βοήθεια και ενημέρωση στους επαγγελματίες της εστίασης της Μεσσηνίας με σκοπό τη βελτίωση των υπηρεσιών μας και την περαιτέρω ανάπτυξή της την οποία όλοι επιδιώκουμε».
Σημειώνεται ότι τα σεμινάρια απευθύνονται αποκλειστικά σε επαγγελματίες μάγειρες, CHEF, ιδιοκτήτες εστιατορίων και ξενοδοχειακών μονάδων. Το αναλυτικό πρόγραμμα καθώς και οι εισηγητές των σεμιναρίων, έχουν αναρτηθεί στην ιστοσελίδα του Επιμελητηρίου Μεσσηνίας στο: www.kalamatacvb.gr & www.messinianchamber.gr.

Η ΜΝΗΜΗ ΤΩΝ ΜΝΗΜΕΙΩΝ

Η ΜΝΗΜΗ ΤΩΝ ΜΝΗΜΕΙΩΝ

Το ρόλο της συλλογικής μνήμης σε κοινωνίες που αντιμετωπίζουν ιστορικές προκλήσεις, εξετάζει η ακαδημαϊκός Σούζαν Άλκοκ. Η Μεσσηνία από τους αρχαϊκούς μέχρι τους ελληνιστικούς χρόνους στην έρευνά της.


Το θέμα της συλλογικής μνήμης και ο τρόπος με τον οποίο επεξεργάζονται οι λαοί το παρελθόν τους για να οραματιστούν το μέλλον τους, αποτελεί σίγουρα ένα δύσκολο όσο και συναρπαστικό θέμα. Η Σούζαν Άλκοκ, καθηγήτρια κλασικής αρχαιολογίας και κλασικών σπουδών στο Πανεπιστήμιο του Μίσιγκαν, επιχειρεί να το προσεγγίσει με τη μελέτη της «Αρχαιολογίες του ελληνικού παρελθόντος-τοπία, μνημεία και αναμνήσεις» που μόλις κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις Αλεξάνδρεια. Τον καλαίσθητο τόμο έχει επιμεληθεί ο Τάσος Νικολόπουλος ενώ τη μετάφραση υπογράφει η Αντουανέττα Καλλέγια.

Η κοινωνική μνήμη είναι μια δύναμη πολύ ισχυρή αλλά και πολύ φευγαλέα. Οι μνήμες επικαλύπτονται και ανταγωνίζονται η μία την άλλη, με τον καιρό μεταβάλλονται ή διαγράφονται – ο κόσμος ξεχνά. Τα προβλήματα διογκώνονται όταν μιλούμε για λαούς του μακρινού παρελθόντος. Πώς θα πρέπει να συλλάβουμε, για παράδειγμα, τις μνήμες των αρχαίων Ελλήνων; Ο Πήτερ Μπερκ έθεσε ορθά το ερώτημα που αποτελεί και τον κορμό αυτού του βιβλίου: «Ποιος θέλει ποιον να θυμάται τι και γιατί; Ποιανού η εκδοχή του παρελθόντος καταγράφεται και διατηρείται;»

Η συγγραφέας εξετάζει τρεις περιπτώσεις, που αφορούν διαφορετικές χρονικές περιόδους και διαφορετικές γεωγραφικές περιοχές. Και οι τρεις ωστόσο περιστρέφονται γύρω από έναν λαό που βρισκόταν υπό ειδικό καθεστώς καταπίεσης και συνθήκες μετασχηματισμού: πρόκειται για την Ελλάδα της πρώιμης Ρωμαιοκρατίας, την Κρήτη της ελληνιστικής και της ρωμαϊκής εποχής, τη Μεσσηνία από τους αρχαϊκούς μέχρι τους ελληνιστικούς χρόνους. Όπως αναφέρεται στο οπισθόφυλλο της έκδοσης : «Το βιβλίο δείχνει ότι ο υλικός πολιτισμός και πιο συγκεκριμένα οι αρχαιολογικές μαρτυρίες των τοπίων και των μνημείων μπορούν να αποκαλύψουν διαδρομές της μνήμης και της λήθης –μνημονικές πρακτικές και μορφές συλλογικής αμνησίας– σε κοινωνίες του παρελθόντος».

Η Susan E. Alcock είναι καθηγήτρια κλασικής αρχαιολογίας και κλασικών σπουδών στο πανεπιστήμιο του Μίσιγκαν και Έφορος στο Μουσείο Αρχαιολογίας Kelsey. Έλαβε το διδακτορικό της από το Πανεπιστήμιο του Καίμπριτζ και δίδαξε στο Πανεπιστήμιο του Ρέντινγκ.Έχει συγγράψει πολλές μελέτες, είναι μέλος της εκδοτικής επιτροπής των περιοδικών Journal of Archaeological Research, Journal of Social Archaeology και Archaeological Dialogues, καθώς και των σειρών «Ο Ελληνικός Πολιτισμός στον Ρωμαϊκό Κόσμο», «Θέματα της Σύγχρονης Αρχαιολογίας» και «Παγκόσμια Αρχαιολογία» του Cambridge University Press.

Πληροφορίες: «Αρχαιολογίες του ελληνικού παρελθόντος-τοπία, μνημεία και αναμνήσεις», της Σούζαν Άλκοκ, μετάφραση: Αντουανέττα Καλλέγια, εκδόσεις Αλεξάνδρεια.
clickatlife.gr
Πέμπτη, Απριλίου 17, 2014 | 0 σχόλια | Διαβάστε τη συνέχεια...
ΜΕΣΣΗΝΙΑΚΑ ΜΟΙΡΟΛΟΓΙΑ

ΜΕΣΣΗΝΙΑΚΑ ΜΟΙΡΟΛΟΓΙΑ


Το γεγονός του θανάτου αλλά και τα τελετουργικά έθιμα που τον συνοδεύουν, όταν χρησιμοποιούνται για να ερμηνεύσουν προβλήματα κοσμοθεωρητικού και βιοθεωρητικού χαρακτήρα, μπορεί να γίνει το μέσον για να ερευνηθεί η ιδεολογία ή να γίνει το τυπολογικό κριτήριο για τον προσδιορισμό ενός πολιτισμικού συστήματος.

Ο θάνατος κατέχει εξέχουσα θέση στην γενικότερη νεοελληνική φαντασία και μάλιστα στην σημαντικότερη εκδήλωσή του: την σκέψη του δημοτικού ποιητή.

Στο μοιρολόγι δεν υπάρχει θεωρία θανάτου και μέλλουσας ζωής, δεν υπάρχει μια μεταφυσική που να δικαιώνει το θάνατο και να υπόσχεται μια μετά θάνατον ζωή. Ο Ελληνικός λαός είναι πιστός σε μια παράδοση που ανάγεται στην Ομηρική ποίηση, όπου η εικόνα του κάτω κόσμου απηχεί την αρχαία Ελληνική μυθολογία για τον Άδη. Η εικόνα αυτή δεν μπόρεσε να εξαλειφθεί από τη συνείδηση του λαού δύο χιλιετίες χριστιανικής ζωής, παρά την σφοδρή καταδίκη της από την Εκκλησία.

Στη Μεσσηνία, όπως και στη Μάνη, επικρατεί ολόκληρη εθιμοτυπία για τα μοιρολόγια. Όταν πεθάνει κάποιος οι γυναίκες του χωριού πηγαίνουν στο «κάθισμα», κάθονται γύρω-γύρω από το νεκρό και αρχίζουν ένα διάλογο με μοιρολόγια.
Οι γυναίκες μοιρολογούν το νεκρό ιεραρχικά, που, όταν πρόκειται για άνδρα, ξεκινά από τη μάνα και συνεχίζεται από την αδελφή, την κόρη και, τέλος, καταλήγει στη γυναίκα του. Αποτελεί τιμή για την οικογένεια του νεκρού να μοιρολογηθεί από άτομο εκτός της οικογένειας.
Τη γυναίκα που λέει ένα μοιρολόι δεν πρέπει να τη διακόψει κανένας και αυτή που θέλει να συνεχίσει ζητά την άδειά της. Το μοιρολόι αρχίζει με το ξενύχτισμα του νεκρού, συνεχίζεται όταν το φέρετρο μεταφέρεται στην εκκλησία και αλλάζει μ' ένα σπασμωδικό κλάμα μέσα στην εκκλησία την ώρα της ακολουθίας. Γίνεται εντονότερο στο δρόμο προς το νεκροταφείο, όπου ενώνεται με τις φωνές των συγγενών του νεκρού, και αποκορυφώνεται μπροστά στον τάφο.
Οι μοιρολογήτρες, μερικές από τις οποίες κάνουν μεγάλα ταξίδια για να θρηνήσουν ένα μακρινό συγγενή τους ή κάποτε και ανθρώπους που δε συνάντησαν ποτέ, αυτοσχεδιάζουν βασικά τα μοιρολόγια τους δίπλα στο νεκρό, με βάση ορισμένες τυπικές φράσεις που επαναλαμβάνονται σταθερά.

Στη Μεσσηνία το μοιρολόι, εκτός από το γεγονός του θανάτου, έχει θέση και σε κάθε άλλο γεγονός που προκαλεί ψυχικό πόνο και μεγάλη στεναχώρια.

Από αυτή την ιδιαιτερότητα θα ξεκινήσουμε την παρουσίαση ενός μικρού - ενδεικτικού ανθολογίου Μεσσηνιακών μοιρολογιών.

Κλαίνε τα μάβρα τα βουνά και χύνουν μάβρα δάκρια!
Χλίβεται και η φτωχολογιά στον κάμπο της Μεσσένιας.
Τραγούδι κάνει καν το ειπεί και μοιρολίοϊ βγαίνει:
-Τι ν το κακό που που γίνικε το φετεινόν το χρόνο
Πόπεσε πάγος κ’ έκαψε αμπέλια και σταφίδες;
Μαβρίσανε τα κλήματα, σαν καψαλιά γινήκαν.
Έτσι αραχλιάσαν και οι καρδιές, σα να τις πήρε η φούγα,
Γιατί ψωμί δε θάχουνε να βγάλουνε το χρόνο!
Και θα λιμάξουν για φαί τα γόνατα θα τρέμουν.
Κι από την πείνα την πολλή κι απ’ την απελπισιά τους
Θα παν στο φούρνο για ψωμί, στο μαγαζί γι’ αλέβρι:
-Φούρνιαρη, φίλε μπιστικέ, και κοσμαγαπημένε,
Ένα ψωμάκι δόσε μου να φάνε τα παιδιά μου!
-Εδώ δεν είν’ για τις ψυχές, κουμούτσια να μοιράζουν
Ζυγιάζουνε με την οκά, πουλάνε με το δράμι!...
Παίρνει και πάει στο μαγαζί, όμοια τον αποπαίρνουν
Την πίστωση του κόψανε, ζητάν κι όσα τους θέλει!
Και πάει στο σπίτι κλαίγοντα, κρατώντα το κεφάλι
Ψωμί γυρέβουν τα μικρά, δεν έχει να τους δώσει!

Τρίτη Τετράδη κρυαδερή, πέφτει φαρμακωμένη
Παρασκευή με το χιονιά, Σάββατο με το κρύο
Κι έπεσε πάγος κι έκαψε αμπέλια και σταφίδες!
Δεν καίει σταφίδες μοναχά, φουγιάζει και καρδούλες
τι που θα βρούν να φαν ψωμί, προσφάϊ με τι θα πάρουν;
Κλαίνε οι τρανοί, κλαίνε οι μικροί, κλαίνε τα παλληκάρια
και τα μικρούλια τα παιδιά τρέμουν από την πείνα!
Τα γλέπει η μάνα και πονεί, πατέρας και σπαράζει,
αφήνουν το καμάρι τους, διώχνουν την περηφάνεια
και με τα χέρια σταυρωτά σ’ αρχόντου σπίτι τρέχουν
στην άκρη στέκουν της αβλής και σα ζητιάνοι λένε:
-Σεις αρχόντοι πόχετε γιομάτα τα κεμέρια
Δόστε και μας να ζήσουμε κι ότι έχουμε δικά σας!
Κι ακούνε μια σκληρή φωνή, φαρμάκι γιομισμένη.
-Απ την αβλή να φύγετε, λερώσατε τις πλάκες
κ’ εμείς λεφτά δεν δίνουμε να κάνετ, ασωτείες!
-Δεν θέλουμε για φορεσιές, να ζήσουν τα παιδιά μας!
Κανείς δεν τους σπλανίζεται, ο χάρος τους λυπάται!

Ένα ιστορικό, κυριολεκτικά και μεταφορικά, μοιρολόι:
Το παρακάτω μοιρολόγι δημοσιεύτηκε στην Μεσσηνιακή εφημερίδα «Φως» την 5η Ιουνίου 1905. Αυτό, το απήγγειλε μοιρολογούσα η αδελφή του δολοφόνου του Πρωθυπουργού Θ. Δεληγιάννη κατά την κηδεία του δολοφονηθέντος. Εκεί αφού έκλαψε αρκετά μαζί με άλλους, με συγκινητικό μοιρολόγι, ανέλυσε το κακούργημα του αδελφού της ωρυόμενη και μαλλιοτραβούμενη.

Βρε διάβολε και Σατανά
Απόνταν εγεννήθηκες κάνα καλό δεν έκανες
Τρέχ’ από δω, τρέχ’ από κει
στο διάβολο και στην οργή
Δεν έπαιρνες μια τριχιά
Να δέσης στο λαιμούλι σου
Ω και να πάης να πνιγής παρά ετούτο πούκαμες
και σκότωσες το βασιλιά
Το βασιλέα του ντουνιά.
Η μοίρα ζου ζε μοίρανε
Κάνα καλό να μην ιδής.
Τώρα στα τελευταία ο διάβολος σε συγκολλήθη
να κάνης το πολύ κακό
και να σκλαβώσης το λαό.
Είναι ντροπή και συφορά
που κάθουμαι και μελετώ
τον πομπεμένο, το λωβό
που έπιασε και σκότωσε
ένα πανώριο πρόσωπο.
Τώρα θα ιδού από δανά
που θέλουν να σε κόψουσι.
Με το βασιλικό σπαθί.
να δικηωθή ο βασιλιάς
όλος ο κόσμος κι ο ντουνιάς.

Τα παραπάνω αποσπάσματα είναι από τη συλλογή του Γιάννη Αναπλιώτη «ΑΡΧΕΙΟΝ» Καλαμάτας

Οι ορδές τους αιμοσταγούς Ιμπραήμ Πασά πέρασαν και από την Άνω Μεσσηνία. Άφησε τα ίχνη της καταστροφής στην περιοχή και ιδιαίτερα στη Μονή Βουλκάνου. Οι καλόγεροι αντιστάθηκαν και εκατοντάδες ήρωες από τις γύρω περιοχές πρότειναν τα στήθη τους στους βάρβαρους επιδρομείς. Οι λεηλασίες των Τούρκων, αλλά και οι απώλειες του έμψυχου δυναμικού, ήταν μεγάλες.
Το κατωτέρω ποίημα- τραγούδι- μοιρολόγι μαρτυράει για του λόγου το αληθές:

Λύπη που το ‘χουν τα βουνά
λύπη που το ‘χουν κι οι κάμποι
κι ένα ψηλό πολύ ψηλό
βουνό σαν το Βουλκάνο
κι εκείνο λύπη το κρατά
και λύπη το βασταίνει.

Π΄χει τους κλέφτες τους πολλούς, τους Κολοκοτρωναίους
ολημερίς τα πίνανε
ψηλά στο Μοναστήρι
το βράδυ βγαίναν στα βουνά
πιάναν τα καραούλια.

Πέμπτη, Απριλίου 17, 2014 | 0 σχόλια | Διαβάστε τη συνέχεια...
Άγνωστα αρχαιολογικά ευρήματα της Άνω Μεσσηνίας

Άγνωστα αρχαιολογικά ευρήματα της Άνω Μεσσηνίας


Όταν προ ημερών ξεκινούσαμε μια ιστορική έρευνα για τα άγνωστα αρχαιολογικά ευρήματα του τόπου μας, δεν μπορούσαμε να φανταστούμε ότι η έρευνα αυτή εκτός από ιστορικό πλαίσιο θα αποκτούσε και αυτό της επικαιρότητας!

Γνωρίζοντας ότι κάποτε, κάπου στο χωριό Φίλια, βρέθηκαν αρχαία ψηφιδωτά δάπεδα, αναζητήσαμε να μάθουμε περισσότερα στοιχεία.
Ανατρέχοντας στις εφημερίδες και στα δημοσιεύματα της εποχής, 110 χρόνια πριν, μπορέσαμε να βρούμε πλήθος δημοσιευμάτων που αφορούσαν το χρονικό της ανακάλυψης των αρχαιοτήτων. Παραθέτουμε αμέσως παρακάτω ένα χαρακτηριστικό δημοσίευμα της εβδομαδιαίας εφημερίδας "ΤΟ ΑΣΤΥ" στις 05/06/1900:
«Η αρχαία Ανδανία. Πώς ευρέθη το ψηφιδωτόν. (Εκτάκτου ανταποκριτού μας) ΔΙΑΒΟΛΙΤΣΙ 1 Ιουνίου. Το όντως σπουδαιότατον υπό αρχαιολογικήν έποψιν εν Φίλια ψηφιδωτόν ανεκαλύφθη κατ’ αρχάς υπό του ιδιοκτήτου Δημ. Κρομμύδα, όστις πάραυτα ανήγγειλε τούτο προς τον εν Διαβολιτσίω σχολάρχην κ. Παναγ. Οικονομίδην. Την επιούσαν ο κ. σχολάρχης μετά των ελληνοδιδασκάλων μεταβάντες ενήργησαν μικράν ανασκαφήν εξ ης ήλθεν εις φως η κεντρική παράστασις εν η εικονίζεται θησιομαχία εκ διαφόρων θηρίων, λεόντων, πανθήρων κλπ., τινές των προτομών ως και τα υπό πανθήρων συρόμενα άρματα, εφ’ ων επιβαίνουσιν οπλίται με τας επιγραφάς Ευνούδας, Ευηνίων και Ιέρωνος. Εν συνεννοήσει δε μετά του κ. αστυνόμου εφρόντισε περί της διασώσεως του αριστουργήματος τούτου, και συγχρόνως ειδοποίσε διά τηλεγραφήματος το υπουργείον, το οποίον δι’ ετέρου τηλεγραφήματος διέταξεν αυτόν να προβή εις την ολοσχερή ανασκαφήν του μέρους εκείνου δι’ εργατών. Μετά ταύτα αφίκετο και ο Γενικός έφορος των αρχαιοτήτων κ. Καββαδίας όστις μετά του κ. Σχολάρχου μεταβάς εκεί κατεδάφισε τον εν τω μέσω του ψηφιδωτού εκτισμένον ναΐσκον και ανέσκαψεν εντελώς το μέρος εκείνο όπου ανεκαλύφθησαν και αι επίλοιποι προτομαί. Την επομένην ο κ. Καββαδίας συνοδευόμενος υπό του Σχολάρχου Διαβολιτσίου ανεχώρησεν εις Ιθώμην προς επίσκεψην της αρχαίας Μεσσήνης. Το ψηφιδωτόν ευρέθη εις τους πρόποδας της λοφοσειράς ένθα ευρίσκεται το φρούριον της αρχαίας Ανδανίας, το νυν καλούμενον «Ελληνικόν». Παρά το ψηφιδωτόν φαίνονται αι βάσεις τείχους αρχαιοτάτου ένθα πιθανόν, κατά τον κ. Καββαδίαν, είνε το Γυμνάσιον και τα άλλα οικοδομήματα της αρχαιοτάτης μεσσηνιακής πόλεως Ανδανίας. Οι χωρικοί διηγούνται ότι το άροτρον δεν εισχωρεί βαθέως εις την γην διότι συναντά ογκολίθους• εις πολλά δε μέρη είνε και ορατοί οι λίθοι ούτοι. Ήδη καθ’ εκάστην συρρέει εκεί πλήθος ανθρώπων•το δε μέρος τούτο κατέστη αληθές προσκυνητήριον. Πάντες όμως εκφράζουσι την ευχήν ίνα όσω τάχιον ενεργηθώσιν ανασκαφαί και έλθη εις φως η αρχαία Ανδανία ένθα ελατρεύετο ο Απόλλων, η Δήμητρα, η Κόρη και οι Κάββειροι. - Εν τη Ιθώμη ο κ. Καββαδίας μαθών ότι το ηγουμενοσυμβούλιον της Μονής Βουλκάνου μεταφέρει την εικόνα της Θεοτόκου, μίαν των υπό του Λουκά ιστορηθεισών δώδεκα, εις την εν Μεσσήνη κατά την 23 Αυγούστου τελουμένην πανήγυριν την νύκτα και ότι η πομπή αναχωρεί εκ Μεσσήνης μετά την δύσιν του ηλίου εξέφρασε την ιδέαν, ως ο Σχολάρχης κ. Οικονομίδης μας είπεν, ότι τούτο είνε απομίμησις της εν τη αρχαία Ανδανία τελέσεως των μυστηρίων, περί ων αναφέρει πλαξ τις σωζομένη εν το χωρίω «Κωνσταντίνοι» του δήμου Ανδανίας εκτισμένη εν τη θύρα του ναού.»

Η είδηση για αυτή την αρχαιολογική ανακάλυψη δημοσιεύτηκε τότε σε όλες τις εφημερίδες με τίτλους:
Τα εν Ανδανία μωσαϊκά
Και άλλο μωσαϊκόν εις την Ανδανίαν
Το παρά την Ανδανίαν μωσαϊκόν
Η αρχαία Ανδανία
Σχετικά με το μωσαϊκό από το Διαβολίτσι
Σπουδαίον αρχαιολογικόν εύρημα
Καταστροφή αρχαίου μωσαϊκού
κ.α.

Το γεγονός αυτής της ανακάλυψης είχε ενθουσιάσει το πανελλήνιο. Χαρακτηριστικό είναι ότι η εφημερίδα "ΤΟ ΑΣΤΥ", μια εβδομάδα αργότερα από τη δημοσίευση της είδησης που αναδημοσιεύσαμε, επανέρχεται με νέο της άρθρο εκθειάζοντας τα ευρήματα και τον αρχαιολογικό χώρο της περιοχής:
«Επανήλθεν εξ Ανδανίας ο Γενικός έφορος των Αρχαιοτήτων κ. Καββαδίας παραμείνας αυτόθι επί αρκετάς ημέρας χάριν των γινομένων εκχωματώσεων επί του μέρους ένθα ανευρέθη το μωσαϊκόν ούτινος εκτενή περιγραφή εδώσαμεν εις προηγούμενον φύλλον του «Άστεως». Κατά το διάστημα της αυτόθι διαμονής του κ. Καββαδία απεκαλύφθησαν δύο ακόμη μωσαϊκά εξόχου τέχνης όπως και το πρώτον, κατά τι όμως ολίγον μεγαλείτερα. Τα μωσαϊκά ταύτα είνε δυστυχώς κατεστραμμένα εις το κέντρον ένθα θα έφερον παραστάσεις απαραμίλλου τέχνης και κάλλους, ως καταφαίνεται εκ των θαυμασίων κοσμημάτων τα οποία εν είδει πλαισίου [περιθέουσι] την κεντρικήν παράστασιν. Η τελειότης της τέχνης ήτις παραιτηρείται και εις τα δύο μωσαϊκά, τα οποία ανεκαλύφθησαν τελευταίως, είνε τοιαύτη ώστε νομίζει κανείς ότι ο Παρθενών της Ακροπόλεως εχρησίμευσεν ως μοδέλλον εις τον επεξεργασθέντα ταύτα τεχνίτην. Η αρχιτεκτονική έχει να σπουδάση πολλά και επί των δύο τούτων αριστουργημάτων και να λάβη απεικονίσματα αρχιτεκτονικών συμπλεγμάτων, τα οποία μέχρι τούδε παραμένουν άγνωστα εις την επιστήμην. Ούτω επί του ενός των μωσαϊκών τούτων φέρεται σχεδόν κιγκλιδώματος απαραμίλλου τέχνης και κάλλους το οποίον πολύ απέχει από του να προσομοιάζη με το σήμερον εν χρήσει εις διαφόρους οικίας και περιβόλους. Το ότι η οικοδομή εις την οποίαν ανήκουσι τα μωσαϊκά ταύτα σχετίζεται με τα μυστήρια του Καρνασείου άλσους δεν υπάρχει καμμία αμφιβολία, οποία όμως ήτο η οικοδομή αύτη και προς τι εχρησιμοποιείτο δεν εξηκριβώθη ακόμη. Εις τα μωσαϊκά ταύτα παρατηρείται τούτο το περίεργον, ότι ενώ η εξωτερική επιφάνεια αυτών έχει επεξεργασθή μετά θαυμαστής τέχνης, η κάτωθεν αυτών επιφάνεια του εδάφους εφ’ ης έχει επικολληθή φέρει στερεά κολλητικήν ουσίαν πάχους ημίσεως μόλις δακτύλου. Ήδη με την ελαχίστην προστριβήν τα μωσαϊκά δύνανται να καταστραφώσι και διά τούτο ο κ. Καββαδίας έλαβε την πρόνοιαν ώστε και τα τρία ταύτα ευρήματα να τα περιβάλλη μία οικοδομή. Ταύτης η κατασκευή ήρχισεν ήδη αποπερατούται δε μετ’ ολίγας ημέρας. Η καταστροφή των κεντρικών παραστάσεων των μωσαϊκών οφείλεται εις την θρησκομανίαν του μεσαιώνος, κατά τον οποίον επί τούτω είχεν ανεγερθή ναός και εθεωρείτο αμάρτημα [ασύγνωστον] να υπάρχουν τοιαύται παραστάσεις εις τα κέντρα των καλλιτεχνημάτων. Το μέρος ένθα ευρέθησαν τα μωσαϊκά ευρίσκεται εντός της περιφερείας του χωρίου Φίλια και πλησίον του ποταμού Χάραδρου, όπου έκειτο το Καρνάσσειον άλσος. Εις Ανδανίαν θα επιστρέψη μετ’ ολίγας ημέρας ο κ. Καββαδίας, θα ενεργηθώσι δε συστηματικώτεραι ανασκαφαί, καθ’ όσον ελπίζεται να έλθουν εις φως και άλλα ευρήματα εξόχου τέχνης, όπως και τα μωσαϊκά.»

Παρά τις ελπίδες όμως της εφημερίδας, ολόκληρης της περιοχής μας αλλά και των αρχαιολόγων, το θέμα ξεχάστηκε και ο αρχαιολογικός χώρος «θάφτηκε». Σήμερα, μετά από 110 χρόνια ελάχιστοι κάτοικοι της περιοχής γνωρίζουν κάτι για τα ευρήματα αυτά αλλά και για την αρχαιολογική αξία του τόπου.

Απευθυνθήκαμε στην αρχαιολογική υπηρεσία να συλλέξουμε περισσότερες πληροφορίες . Εκεί, με μεγάλη μας έκπληξη ενημερωθήκαμε ότι το υπουργείο πολιτισμού έχει εγκρίνει οικονομικό κονδύλι για εργασίες στην αρχαία Ανδανία! Συγκεκριμένα, από το Τμήμα Αρχαιολογικών Χώρων, Μνημείων & Αρχαιογνωστικής Έρευνας που υπάγεται στη Διεύθυνση Προϊστορικών & Κλασικών Αρχαιοτήτων, πληροφορηθήκαμε ότι ο χώρος της αρχαίας Ανδανίας έχει ενταχθεί στο πρόγραμμα «Έρευνα, αναστήλωση, ανάδειξη και συντήρηση πολιτιστικής κληρονομιάς». Αναλυτικά, το πρόγραμμα προβλέπει: α) Απαλλοτριώσεις για αναδείξεις μνημείων και αρχαιολογικών χώρων (άρθρο 18 του Ν.3028/2002) β) (1) Αποζημιώσεις ιδιοκτητών για την προσωρινή στέρηση της χρήσης του ακινήτου τους, προκειμένου να διενεργηθεί ανασκαφή περιορισμένης χρονικής διάρκειας σε αυτό (άρθρα 18, 19 και 26 παρ. 15-16 του Ν. 3028/2002) ή (2) για απαλλοτρίωση ακινήτων υπέρ του Ελληνικού Δημοσίου σε περίπτωση συστηματικής ανασκαφής (άρθρα 18 και 36, παρ. 16 του Ν.3028/2002).Συνακόλουθα, σύμφωνα με το άρθρο 36 του Ν. 3028.2002 περί συστηματικών ανασκαφών, η χρηματοδότηση είναι δυνατόν να καλύπτει επίσης τη συντήρηση των κινητών ευρημάτων, τη σχεδιαστική και φωτογραφική τεκμηρίωση, τη μελέτη και τη δημοσίευση των ευρημάτων και της ανασκαφής. γ) Αναδείξεις αρχαιολογικών χώρων, στις οποίες είναι δυνατόν να περιλαμβάνονται: καθαρισμού, συνέχιση ανασκαφικής έρευνας, αρχαιολογική τεκμηρίωση και ταύτιση, αναστήλωση, συντήρηση αρχιτεκτονικών μελών-κονιαμάτων, χάραξη διαδρομών επισκεπτών , τοποθέτηση ενημερωτικών πινακίδων για τους επισκέπτες, εγκατάσταση συστήματος πυρόσβεσης και ηλεκτροφωτισμού, τοποθέτηση φυλακείου, εκδοτηρίου εισιτηρίων, έκδοση έντυπου υλικού (τριπτύχων, οδηγών), λειτουργία εκπαιδευτικών προγραμμάτων, διοργάνωση ημερίδας ή συνεδρίου.
Δεν μάθαμε όμως το χρονικό πλαίσιο μέσα στο οποίο θα υλοποιηθεί το πρόγραμμα, ούτε πότε κατά προσέγγιση θα γίνει η έναρξη των εργασιών.

Σήμερα, περνώντας την γέφυρα στο χωριό Φίλια δίπλα στη «νεροτριβή», συναντάμε μια πρόσφατα πινακίδα που υποδεικνύει την κατεύθυνση για την «Ακρόπολη Ελληνικού». Ακολουθώντας την κατεύθυνση, ανατολικά,φτάνουμε στο τελικό σημείο. Εκεί υπάρχουν επεξηγηματικές πινακίδες της ΛΗ΄ εφορίας προϊστορικών και κλασικών αρχαιοτήτων, οι οποίες ξεναγούν τους επισκέπτες στον χώρο μέσα από σύντομη ιστορική αναφορά και με φωτογραφίες των ψηφιδωτών. Από το σημείο των πινακίδων έχει διανοιχτεί μικρό μονοπάτι που οδηγεί στην κορυφή του λόφου, στην Ακρόπολη.
Ευχόμαστε οι εργασίες που ξεκίνησαν να έχουν την καλύτερη δυνατή συνέχεια και κατάληξη.


Πρέπει να τονιστεί ότι στην ευρύτερη περιοχή μας, διάσπαρτα αρχαία ερείπια μαρτυρούν δραστηριότητα κατά τα Ελληνιστικά και Ρωμαϊκά χρόνια: στη θέση "Σκούπα" πρόσφατα εντοπίστηκε υδραγωγείο Ρωμαϊκών (31 π.Χ. - 400 μ.Χ.) ίσως και Ελληνιστικών χρόνων (323 - 31 π.Χ.) ενώ στη θέση "Τζορότα" υπάρχουν λείψανα Ρωμαϊκής οχύρωσης με τετράγωνο πύργο. Σύντομα θα δημοσιεύσουμε συμπληρωματικό άρθρο όπου θα αναφερθούμε σε αρχαιολογικά ευρήματα από άλλα σημεία της περιοχής μας. Οι παραπάνω φωτογραφίες των μωσαϊκών από την αρχαία Ανδανία εκτείθονται στο αρχαιολογικό μουσείο στη Καλαμάτας.
Τετάρτη, Απριλίου 16, 2014 | 0 σχόλια | Διαβάστε τη συνέχεια...